Como renunciar a unha herdanza en Galicia e as súas consecuencias legais e fiscais?
martes 06 ene 2026
Renunciar a unha herdanza en Galicia é totalmente posible e está regulado pola lexislación galega e española, pero non se trata dunha decisión menor nin reversible. Cando unha persoa falece, os beneficiarios deben ter en conta non só os bens que poderían recibir, senón tamén as débedas, impostos e responsabilidades que acompañan á herdanza. Por iso, comprender ben a renuncia é esencial para evitar problemas económicos no futuro.
Esta realidade explica por que moitas persoas deciden renunciar, sobre todo cando as débedas superan o valor dos bens ou os impostos son elevados.
Ademais, anticiparse e protexer á familia é clave; informarse e comparar seguros de vida pode axudar a manter a estabilidade financeira.
Que significa rexeitar unha herdanza en Galicia?
Renunciar a unha herdanza implica rexeitar formalmente a condición de herdeiro, de modo que o beneficiario non adquire nin os bens nin as débedas do falecido. Xurídicamente, considérase como se nunca formase parte da sucesión, con repercusións directas na distribución posterior.
Esta figura está contemplada no Código Civil español, e require unha manifestación clara e formal da vontade de renuncia. Non basta con non usar os bens herdados; hai que seguir o procedemento legal correspondente.
Aspectos prácticos da renuncia
- Pode ser recomendable por motivos económicos, como débedas superiores ao valor dos bens.
- Tamén pode obedecer a razóns persoais ou familiares, evitando conflitos ou beneficiando outros herdeiros.
- É fundamental recibir asesoramento legal para previr efectos inesperados.
Exemplo práctico:
A Ana é chamada a herdar do seu tío, pero descubre que existen préstamos pendentes sobre os bens. Decide acudir ao notario e formalizar a renuncia. Legalmente, é como se nunca fose herdeira, e a súa parte reparte entre os outros herdeiros.
Marco legal da renuncia á herdanza
O Código Civil, artigos 988 a 1009, regula a aceptación e repudiación da herdanza. O artigo 988 establece que estes actos son libres e voluntarios.
Comparativa entre aceptar e renunciar á herdanza
| Modalidade | Acceso a bens | Responsabilidade das débedas | Comentario |
|---|---|---|---|
| Aceptación pura e simple | Si | Ilimitada | Inclúe activos e pasivos |
| Aceptación a beneficio de inventario | Si | Limitada ao valor da herdanza | Protexe o patrimonio persoal |
| Renuncia | Non | Ningunha | Exclúe ao herdeiro totalmente |
Pasos legais para renunciar
- Expresar a decisión ante notario mediante escritura pública.
- Presentar documentación: certificado de falecemento, últimas voluntades, copia do testamento e DNI.
- Entender que a renuncia é irrevocable e ten efectos retroactivos.
Exemplo práctico:
O Xosé acude ao notario con todos os documentos do falecido e asina a escritura de renuncia. Desde ese momento, queda liberado de calquera obrigación relacionada coa herdanza.
Razóns habituais para renunciar a unha herdanza en Galicia
Motivos económicos
Os casos máis frecuentes están relacionados con débedas que superan o valor dos activos:
- Hipotecas pendentes superiores ao valor da vivenda.
- Préstamos persoais ou avales non cubertos.
- Débedas con Facenda ou a Seguridade Social.
Exemplo práctico:
Un herdeiro recibe un piso valorado en 90.000 €, pero con unha hipoteca pendente de 120.000 €. Renunciar evita asumir un débito maior que o activo recibido.
Impacto dos impostos e gastos asociados
Aínda que o Imposto de Sucesións e Doazóns (ISD) varía segundo a comunidade autónoma, segue sendo relevante. Outros gastos que poden influír na decisión:
- Plusvalía municipal.
- Gastos notariales e rexistrais.
- Mantemento dos bens herdados.
Custos habituais nunha herdanza
| Concepto | Quién o regula | Observacións |
|---|---|---|
| Imposto de Sucesións | Xunta de Galicia | Depende do patrimonio e grao de parentesco |
| Plusvalía municipal | Concello | Baseada no incremento do valor do solo |
| Notaría e rexistro | Estado | Aranzéis regulados por lei |
Procedemento para formalizar a renuncia
A renuncia require cumprir estrictamente os pasos legais:
- Formalización ante notario ou, nalgúns casos, xudicialmente.
- Non se pode realizar de forma privada ou informal.
- É importante cumprir os prazos fiscais, normalmente seis meses desde o falecemento, prorrogables segundo a comunidade.
Consecuencias legais e fiscais
Ao renunciar:
- O herdeiro perde todos os dereitos sobre a herdanza.
- A parte reparte entre outros herdeiros ou substitutos.
- Non se xera o imposto de sucesións para o renunciante.
Exemplo práctico:
O Carlos renuncia á herdanza da súa irmá. A súa parte reparte entre os demais herdeiros e queda exento de calquera obrigación fiscal.
Renunciar a unha herdanza é unha decisión estratéxica para evitar cargas financeiras e tamén afecta á distribución dos bens entre os demais herdeiros. Planificar con antelación e analizar todas as opcións legais é recomendable comparar seguros de vida.